WNLQ9

คอนญัก VS VSOP XO ต่างกันที่อายุในถัง

โดยทีม sommelier ของ WNLQ9.shop · เผยแพร่

คำตอบสั้น

VS, VSOP และ XO คือระดับอายุของคอนญัก บอกว่าน้ำบรั่นดี (eau-de-vie) บ่มในถังโอ๊กมาอย่างน้อยกี่ปี VS อย่างน้อย 2 ปี VSOP อย่างน้อย 4 ปี และ XO อย่างน้อย 10 ปี อายุนี้นับจากน้ำบรั่นดีที่อายุน้อยสุดในขวด ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย คอนญักส่วนใหญ่เป็นการผสมหลายอายุ จึงมักมีส่วนที่แก่กว่าตัวเลขบนฉลาก

ตัวเลขที่ควรรู้

VS
อย่างน้อย 2 ปี
VSOP
อย่างน้อย 4 ปี
Napoléon
อย่างน้อย 6 ปี
XO
อย่างน้อย 10 ปี (ตั้งแต่ เม.ย. 2018)
XXO
อย่างน้อย 14 ปี
องุ่นหลัก
Ugni Blanc มากกว่า 98% ของไร่

Cognac คือบรั่นดีจากเขต Cognac

คอนญัก (Cognac) คือบรั่นดีองุ่นที่ผลิตในเขตที่กฎหมายกำหนดรอบเมืองคอนญัก ทางตะวันตกของฝรั่งเศส บรั่นดีที่ทำนอกเขตนี้ใช้ชื่อคอนญักไม่ได้

องุ่นหลักคืออูนี บลอง (Ugni Blanc) ซึ่งปลูกในไร่มากกว่า 98% ของเขต ไวน์จากองุ่นนี้เปรี้ยวและแอลกอฮอล์ต่ำ ถ้าเป็นไวน์ธรรมดาก็ไม่โดดเด่น แต่เหมาะกับการกลั่น เพราะความเปรี้ยวช่วยรักษาความสดของกลิ่น

ไวน์ถูกกลั่น 2 ครั้งในหม้อกลั่นทองแดงแบบชารองต์ (alambic charentais) ได้น้ำบรั่นดีใส ไม่มีสี แล้วจึงนำไปบ่มในถังโอ๊ก สีอำพันและกลิ่นวานิลลา ผลไม้แห้ง และเครื่องเทศ มาจากช่วงที่อยู่ในถัง

ระดับอายุของคอนญัก

ทุกระดับบอกอายุขั้นต่ำในถังโอ๊ก ยิ่งระดับสูง ช่วงเวลาในถังยิ่งยาว

ระดับย่อมาจากอายุขั้นต่ำในถัง
VS (หรือ ***)Very Special2 ปี
VSOPVery Superior Old Pale4 ปี
Napoléonไม่ได้เป็นตัวย่อ6 ปี
XOExtra Old10 ปี
XXOExtra Extra Old14 ปี

ชื่อย่อเป็นภาษาอังกฤษ เพราะตลาดอังกฤษเป็นผู้รับคอนญักรายใหญ่มาหลายศตวรรษ คำเหล่านี้จึงติดมาจนกลายเป็นมาตรฐาน

VS อย่างน้อย 2 ปี และ VSOP อย่างน้อย 4 ปี

VS เป็นระดับเริ่มต้น น้ำบรั่นดีอยู่ในถังอย่างน้อย 2 ปี กลิ่นยังสดและเน้นผลไม้ เนื้อเบากว่า

VSOP ต้องบ่มอย่างน้อย 4 ปี เวลาในถังที่นานขึ้นทำให้สีเข้มขึ้น กลิ่นไม้และวานิลลาชัดขึ้น และความแรงของแอลกอฮอล์รู้สึกนุ่มลง

XO อย่างน้อย 10 ปี (ตั้งแต่ปี 2018)

XO ต้องบ่มอย่างน้อย 10 ปี เกณฑ์นี้ปรับขึ้นจาก 6 ปีในเดือนเมษายน 2018 ขวด XO ที่บรรจุก่อนหน้านั้นจึงอาจมีส่วนผสมอายุ 6 ปีได้ตามกฎเดิม

ช่องว่างที่ XO เคยใช้ ตอนนี้เป็นของ Napoléon ซึ่งต้องอย่างน้อย 6 ปี ส่วน XXO เป็นระดับที่เพิ่มขึ้นในช่วงเดียวกัน กำหนดไว้อย่างน้อย 14 ปี

คอนญักที่บ่มนานมักมีกลิ่นที่ผู้ผลิตชาวชารองต์เรียกว่า rancio คือกลิ่นถั่ว เห็ด และหนังเก่า ซึ่งเกิดจากการบ่มในถังหลายสิบปี

อายุนับจาก eau-de-vie ที่อ่อนกว่าทุกตัวในขวด

คอนญักแทบทุกขวดเป็นการผสมน้ำบรั่นดีหลายอายุและหลายไร่ ตัวเลขบนฉลากบอกอายุของส่วนผสมที่อายุน้อยสุด ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย

ตัวอย่างสมมุติ ถ้า XO ขวดหนึ่งผสมน้ำบรั่นดีอายุ 10, 15 และ 25 ปี ฉลากบอกได้แค่ว่าเป็น XO เพราะตัวที่อ่อนกว่าทุกตัวคือ 10 ปี กฎนี้ทำให้ผู้ผลิตบอกอายุเกินจริงไม่ได้

ผลอีกข้อคือผู้ผลิตใส่น้ำบรั่นดีที่แก่กว่าเกณฑ์ได้เสมอ VSOP บางขวดจึงมีส่วนผสมที่อายุเกิน 4 ปีไปมาก ระดับบนฉลากเป็นพื้นขั้นต่ำ ไม่ใช่เพดาน

สรุป 3 บรรทัด

  • VS อย่างน้อย 2 ปี · VSOP 4 ปี · XO 10 ปี (ตั้งแต่ปี 2018)
  • อายุนับจากน้ำบรั่นดีที่อายุน้อยสุดในขวด ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย
  • คอนญักกลั่น 2 ครั้งในหม้อทองแดง จากองุ่น Ugni Blanc เป็นหลัก

คำถามที่พบบ่อย

VSOP ย่อมาจากอะไร

VSOP ย่อมาจาก Very Superior Old Pale เป็นระดับที่น้ำบรั่นดีที่อายุน้อยสุดในขวดต้องบ่มในถังโอ๊กอย่างน้อย 4 ปี

Napoléon กับ XXO คืออะไร

ทั้งคู่เป็นระดับอายุที่เป็นทางการ Napoléon ต้องบ่มอย่างน้อย 6 ปี อยู่ระหว่าง VSOP กับ XO ส่วน XXO ต้องบ่มอย่างน้อย 14 ปี

คอนญักบ่มต่อในขวดได้ไหม

ไม่ได้ คอนญักเปลี่ยนแปลงเฉพาะตอนอยู่ในถังไม้ เมื่อบรรจุขวดแล้วอายุจะหยุดที่เดิม ควรเก็บขวดตั้งตรงเพื่อไม่ให้แอลกอฮอล์สัมผัสจุกนาน

อ่านต่อ

แหล่งข้อมูล

เนื้อหาเพื่อความรู้ สำหรับผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไป