Armagnac vs Cognac ต่างกันตรงไหน

โดยทีม sommelier ของ WNLQ9.shop · เผยแพร่ 2026-10-17

คำตอบสั้น

อาร์มาญัก (Armagnac) คือบรั่นดีองุ่นจากแคว้นกาสโคญ (Gascony) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส ต่างจากคอนญักหลัก ๆ ที่วิธีกลั่น อาร์มาญักราว 95% กลั่นครั้งเดียวในหม้อกลั่นต่อเนื่อง ส่วนคอนญักกลั่น 2 ครั้งในหม้อทองแดง อาร์มาญักจึงมักออกจากหม้อกลั่นด้วยความแรงต่ำกว่าและเก็บกลิ่นจากไวน์ไว้มากกว่า อาร์มาญักยังมักระบุปีเก็บเกี่ยวบนฉลาก

ตัวเลขที่ควรรู้

เขตอาร์มาญัก: กาสโคญ 3 เขตย่อย
การกลั่นอาร์มาญัก: ราว 95% กลั่นครั้งเดียวแบบต่อเนื่อง
การกลั่นคอนญัก: 2 ครั้งในหม้อทองแดง
องุ่นที่อนุญาต (อาร์มาญัก): 10 สายพันธุ์
XO ทั้งสองแบบ: อย่างน้อย 10 ปี

เขตผลิต: ชารองต์กับกาสโคญ

คอนญักมาจากเขตรอบเมืองคอนญักในแถบชารองต์ ทางตะวันตกของฝรั่งเศส ส่วนอาร์มาญักมาจากกาสโคญ ทางตะวันตกเฉียงใต้ ห่างลงไปทางใต้หลายร้อยกิโลเมตร

อาร์มาญักแบ่งเป็น 3 เขตย่อย คือ บา-อาร์มาญัก (Bas-Armagnac) ทางตะวันตก อาร์มาญัก-เตนาแรซ (Armagnac-Ténarèze) ตรงกลาง และโอต์-อาร์มาญัก (Haut-Armagnac) ทางใต้และตะวันออก ชื่อเขตย่อยมักปรากฏบนฉลาก

Cognac กลั่น 2 ครั้งในหม้อกลั่นทองแดง

คอนญักกลั่นไวน์ 2 รอบในหม้อกลั่นทองแดงแบบชารองต์ (alambic charentais) รอบแรกได้ของเหลวแรงปานกลาง รอบที่สองกลั่นซ้ำจนได้น้ำบรั่นดีราว 70%

การกลั่นสองรอบให้น้ำบรั่นดีที่สะอาดและละเอียด จากนั้นจึงนำไปบ่มในถังโอ๊ก

Armagnac ส่วนใหญ่กลั่นครั้งเดียวแบบต่อเนื่อง

อาร์มาญักราว 95% กลั่นในหม้อกลั่นต่อเนื่องแบบอาร์มาญัก (alambic armagnacais) ไวน์ไหลเข้าหม้อไม่หยุด ไอระเหยลอยขึ้นผ่านคอลัมน์และรับกลิ่นจากไวน์ระหว่างทาง ผู้ผลิตบางรายเลือกกลั่น 2 ครั้งในหม้อแบบเดียวกับคอนญัก

น้ำบรั่นดีที่ออกจากหม้อกลั่นต่อเนื่องมักแรงราว 52–60% ต่ำกว่าคอนญักชัดเจน แอลกอฮอล์ที่ต่ำกว่าแปลว่ามีสารให้กลิ่นจากไวน์ติดมามากกว่า อาร์มาญักอายุน้อยจึงมักมีเนื้อหนักและกลิ่นเข้มกว่าคอนญักในอายุใกล้กัน

ทั้งสองแบบบ่มในถังโอ๊ก อาร์มาญักแบบดั้งเดิมนิยมใช้ไม้โอ๊กจากป่าในกาสโคญเอง ซึ่งให้แทนนินและสีมาก ส่วนคอนญักนิยมไม้โอ๊กจากป่าลีมูแซง (Limousin) และทรงแซ (Tronçais) ช่วงเวลาในถังคือสิ่งที่เปลี่ยนน้ำบรั่นดีใสให้เป็นสีอำพัน และเป็นที่มาของระดับอายุบนฉลาก

องุ่นที่ใช้

คอนญักใช้อูนี บลอง (Ugni Blanc) เป็นหลัก ปลูกในไร่มากกว่า 98% ของเขต ส่วนอาร์มาญักอนุญาตองุ่น 10 สายพันธุ์ และกระจายการใช้มากกว่า

Ugni Blanc: องุ่นหลักของทั้งสองเขต ให้ไวน์เปรี้ยว แอลกอฮอล์ต่ำ
Baco (Baco 22A): ลูกผสมที่ปลูกมากในอาร์มาญัก ให้เนื้อกลมและเหมาะกับการบ่มนาน
Folle Blanche: กลิ่นดอกไม้ละเอียด ปลูกยากเพราะอ่อนไหวต่อโรค
Colombard: กลิ่นผลไม้และเครื่องเทศ

ระดับอายุและปีบนฉลาก

อาร์มาญักใช้ชื่อระดับแบบเดียวกับคอนญัก และนับอายุจากน้ำบรั่นดีที่อายุน้อยสุดในขวดเหมือนกัน

ระดับ	คอนญัก	อาร์มาญัก
VS	อย่างน้อย 2 ปี	ระดับเริ่มต้น
VSOP	อย่างน้อย 4 ปี	อย่างน้อย 4 ปี
XO	อย่างน้อย 10 ปี	อย่างน้อย 10 ปี
Hors d'Âge	ใช้ทั่วไปในความหมายเดียวกับ XO	อย่างน้อย 10 ปี
ปีเก็บเกี่ยว (vintage)	พบได้น้อย	พบบ่อย

อาร์มาญักวินเทจ (vintage) ทำจากองุ่นปีเดียว ปีบนฉลากคือปีเก็บเกี่ยว ไม่ใช่ปีบรรจุขวด ขวดวินเทจมักไม่เติมน้ำลดความแรงมาก จึงมักแรงราว 40–48%

สรุป 3 บรรทัด

อาร์มาญักมาจากกาสโคญ คอนญักมาจากชารองต์ ทางตะวันตกของฝรั่งเศส
อาร์มาญักส่วนใหญ่กลั่นครั้งเดียวแบบต่อเนื่อง คอนญักกลั่น 2 ครั้งในหม้อทองแดง
ทั้งคู่ใช้ VSOP (4 ปี) และ XO (10 ปี) แต่อาร์มาญักมักระบุปีเก็บเกี่ยวบนฉลาก

คำถามที่พบบ่อย

Armagnac ใช้ระดับ VS VSOP XO เหมือนกันไหม

ใช้ชื่อเดียวกัน และนับอายุจากน้ำบรั่นดีที่อายุน้อยสุดในขวดเหมือนกัน VSOP อย่างน้อย 4 ปี XO อย่างน้อย 10 ปี เท่ากับคอนญัก

ทำไม Armagnac มีปีบนฉลาก

เพราะอาร์มาญักมีธรรมเนียมบรรจุบรั่นดีจากองุ่นปีเดียวแยกเป็นวินเทจ ปีบนฉลากคือปีเก็บเกี่ยว ส่วนคอนญักเกือบทั้งหมดผสมหลายปี

บรั่นดีกับคอนญักต่างกันยังไง

บรั่นดีคือสุรากลั่นจากไวน์หรือผลไม้หมัก คอนญักคือบรั่นดีองุ่นที่ผลิตในเขตคอนญักตามกฎเฉพาะ คอนญักทุกขวดจึงเป็นบรั่นดี แต่บรั่นดีส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นคอนญัก

อ่านต่อ

แหล่งข้อมูล

เนื้อหาเพื่อความรู้ สำหรับผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไป