Single Malt ไม่ได้แปลว่าถังเดียว

ตัวเลขที่ควรรู้

Single

โรงกลั่นเดียว

Malt

มอลต์ข้าวบาร์เลย์ 100%

การกลั่น

หม้อกลั่น (pot still) ทีละรอบ

บ่มขั้นต่ำ

3 ปี ในถังโอ๊กในสกอตแลนด์

ความแรงขั้นต่ำ

40% ABV

บรรจุขวด

ในสกอตแลนด์ ตั้งแต่ 23 พ.ย. 2012

Single = โรงกลั่นเดียว ไม่ใช่ถังเดียว

คำว่า Single บนฉลากหมายถึงวิสกี้ทั้งหมดในขวดกลั่นจากโรงกลั่นเดียว ไม่ได้บอกจำนวนถัง

ในทางปฏิบัติ โรงกลั่นจะนำวิสกี้จากหลายสิบถังมาผสมกันก่อนบรรจุ ถังแต่ละใบให้รสต่างกันเล็กน้อย การผสมช่วยให้รสของแต่ละรุ่นคงที่ทุกปี

การผสมนี้ทำได้ตามกฎหมาย ตราบใดที่ทุกถังมาจากโรงกลั่นเดียวกัน คนที่ผสมถังในโรงกลั่นเรียกว่าผู้ผสม (blender) และงานของเขาสำคัญกับรสสุดท้ายไม่น้อยกว่าการกลั่น

โรงกลั่นเดียวยังออกได้หลายรุ่น เช่น รุ่นที่บ่มในถังเบอร์เบิน (bourbon) กับรุ่นที่บ่มในถังเชอร์รี่ (sherry) ทุกรุ่นยังเป็น Single Malt เพราะกลั่นที่เดียวกัน

Malt = มอลต์ข้าวบาร์เลย์ล้วน

Malt หมายถึงวัตถุดิบเป็นข้าวบาร์เลย์ที่ผ่านการทำมอลต์ (malting) ทั้งหมด ห้ามผสมธัญพืชอื่น

การทำมอลต์คือการแช่ข้าวบาร์เลย์ให้งอกเล็กน้อย แล้วอบให้แห้ง ระหว่างงอก เมล็ดจะสร้างเอนไซม์ที่เปลี่ยนแป้งเป็นน้ำตาล ยีสต์จึงหมักน้ำตาลนั้นเป็นแอลกอฮอล์ได้

กฎหมายสกอตช์ระบุว่า Single Malt ต้องทำจากน้ำและมอลต์ข้าวบาร์เลย์เท่านั้น วิสกี้ที่ใช้ข้าวสาลีหรือข้าวโพดร่วมด้วยจะเป็น Grain Whisky ซึ่งเป็นอีกประเภทหนึ่ง

กลั่นด้วยหม้อกลั่น (pot still)

Single Malt Scotch ต้องกลั่นในหม้อกลั่น ซึ่งกลั่นได้ทีละรอบ (batch) ไม่ใช่การกลั่นต่อเนื่อง

หม้อกลั่นทำจากทองแดง เติมน้ำหมักหนึ่งหม้อ กลั่น แล้วจึงเติมรอบใหม่ วิสกี้มอลต์ในสกอตแลนด์ส่วนใหญ่กลั่นสองรอบ วิธีนี้ช้ากว่าเครื่องกลั่นแบบต่อเนื่อง (column still) แต่เก็บกลิ่นของมอลต์และการหมักไว้ได้มากกว่า

Grain Whisky มักกลั่นในเครื่องกลั่นแบบต่อเนื่อง ได้สุราที่เบาและสะอาดกว่า นี่คือเหตุผลที่สองประเภทนี้ให้รสต่างกันตั้งแต่ก่อนลงถัง

รูปทรงของหม้อกลั่นก็มีผลต่อรส หม้อคอสูงทำให้ไอสุรากลั่นตัวแล้วไหลกลับลงไปมากขึ้น ได้สุราที่เบากว่า ส่วนหม้อคอสั้นให้สุราที่หนักและมีเนื้อมากกว่า

Single Cask · Blended Malt · Blended ต่างกันยังไง

กฎหมายสกอตช์แบ่งวิสกี้เป็น 5 ประเภท โดยดูจากวัตถุดิบ วิธีกลั่น และจำนวนโรงกลั่นที่มาผสมกัน

Single Cask ไม่ได้เป็นประเภทตามกฎหมาย เป็นคำที่ใช้เมื่อวิสกี้ทั้งขวดมาจากถังเดียว ไม่ผสมกับถังอื่น จำนวนขวดจึงจำกัดตามขนาดถัง และรสของแต่ละถังจะต่างกัน แม้มาจากโรงกลั่นเดียวกัน

Blended Malt เคยถูกเรียกว่า Vatted Malt หรือ Pure Malt กฎหมายปี 2009 ให้ใช้ชื่อ Blended Malt แทน เพื่อไม่ให้สับสนกับ Single Malt

อ่านคำเหล่านี้บนฉลาก

ฉลากสกอตช์ต้องระบุประเภทใดประเภทหนึ่งใน 5 ประเภทนี้ จึงอ่านได้ทันทีว่าวิสกี้มาจากกี่โรงกลั่นและทำจากอะไร

• Single Malt Scotch Whisky: โรงกลั่นเดียว มอลต์ล้วน หม้อกลั่น
• Blended Malt Scotch Whisky: มอลต์ล้วน แต่ผสมจากหลายโรงกลั่น
• Blended Scotch Whisky: ผสมมอลต์กับเกรน เป็นสกอตช์ส่วนใหญ่ในตลาด
• Single Cask หรือ Cask No.: วิสกี้จากถังเดียว มักมีเลขถังและจำนวนขวดกำกับ
• ตัวเลขอายุ เช่น 12 Years: อายุของวิสกี้ที่อ่อนกว่าทุกตัวในขวด

ตั้งแต่ 23 พฤศจิกายน 2012 Single Malt Scotch ต้องออกจากสกอตแลนด์ในขวดที่ติดฉลากพร้อมขายปลีกแล้วเท่านั้น จึงบรรจุขวดในสกอตแลนด์ทั้งหมด ส่วนวิสกี้จากประเทศอื่นใช้คำว่า single malt ได้ตามกฎของประเทศนั้น ซึ่งอาจไม่เหมือนกฎสกอตช์

คำถามที่พบบ่อย